Człowiek, któremu Fiat wiele zawdzięcza

przez | 21 lutego, 2022

Historia motoryzacji zna wielu projektantów, którzy stworzyli linie karoserii samochodów niezwykłych – popularnych, sportowych czy luksusowych, które do dziś są podziwianie przez kolejne pokolenia. Są również tacy projektanci, których przeklina się za ich projekty. Nie dość, że pokazano je na targach jako projekty, ale szybko wprowadzono do produkcji nie licząc się ze zdaniem potencjalnych odbiorców. Takim projektantem jest Roberto Giolito – twórca linii Fiata Multipli, samochodu, wobec którego trudno przejść obojętnie.

Giolito (rocznik 1962) w 1985 roku ukończył rzymski Wyższy Instytut Przemysłu Artystycznego na kierunku Wzornictwo Przemysłowe. Przez 4 lata projektował meble, po czym w 1989 roku rozpoczął pracę we Fiacie. Był to szczególny okres Fiata – rocznie do produkcji wprowadzano kilka modeli kilku marek. W tym czasie firma rozwijała segment kompaktów i klasę średnią – pokazano Tipo i Temprę, Deltę i Dedrę oraz przymierzano się do nowej oferty Alfy Romeo. Tymczasem Giolito chciał tworzyć projekty samochodów niższych klas.

Fiat Downtown

Źródła: Carstyling.ru

Panda w tym okresie była już przestarzała, Cinquecento – zbyt spartańskie. Jego pierwszym dużym projektem był Fiat Downtown z 1993 roku. Samochód powstał pod kierunkiem Chrisa Bangla (wtedy pracował dla Fiata), ale to Giolito wymyślił oryginalną koncepcję foteli (1 z przodu i 2 z tyłu) oraz elektryczny napęd o teoretycznym zasięgu 300 km. Karoseria tego Fiata była wykonana z tworzyw sztucznych. Ostre linie, dużo przeszklonej powierzchni. Pojazd pozostał prototypem, ale zwrócił uwagę odwiedzających targi motoryzacyjne.

W połowie lat 90-tych, tuż po wprowadzeniu do sprzedaży modeli Bravo i Brava, należało szybko opracować model, który mógłby rywalizować w nowym segmencie – MPV. Fiat miał już „Eurovana”, ale konkurencja wprowadziła model Scenic, który szybko przyjął się na rynku. By mniejszy, bardziej osobowy niż ciężarowy. Tak oto Giolito wymyślił nowy projekt. Ten powstał na płycie podłogowej modelu Bravo, ale wyposażono go w 5 drzwi. Chcąc na długości 4 metrów zmieścić jak najwięcej pasażerów należało eksperymentować z szerokością i długością nadwozia.

Tak oto powstał pomysł krótkiego, ale szerokiego samochodu o dużej powierzchni szyb, którego karoseria miała być jednocześnie obła i kanciasta. Tak powstały szkice modelu Multipla. Już po ujawnieniu prototypów o projekcie Fiata zrobiło się głośno. Samochód miał niską maskę, efektowny „bufet” oddzielający maskę o linii przedniej szyby i reflektory umieszczone na kilku wysokościach nadwozia. Całość wyglądała jak salon na kołach. Fiat szybko wprowadził samochód do produkcji wywołując sensację na wystawach. Zainteresowanie było ogromne.

Wczesne szkice …

Źródło:multipla.weebly.com

Multipla była szersza od Scenica. Miała 6 foteli, ustawne wnętrze i centralnie umieszczone zegary. Linia szyb była niska przez co każdy mógł zobaczyć wnętrze pojazdu. Choć po kilku latach produkcji zdecydowano się zmienić przód na bardziej „Stilopodobny”, to Multipla pierwszej serii szybko stała się samochodem kultowym. Zadbane egzemplarze pierwszej serii „trzymają ceny” a posiadacz tego wehikułu ma opinię osoby z poczuciem humoru i dystansem do siebie i ludzi.  W 1999 roku zaprojektował model Ecobasic, który miał być odpowiedzią na modne, „3-litrowe” prototypy.

Nie, nie oznaczało to dużego silnika a raczej silnik 1.2 Multijet o mocy około 60 KM, karoserię z tworzyw sztucznych i masę własną 750 kg. Prototyp rozpędzał się do 160 km/h, mógł zabrać 4 osoby i podobnie jak Audi A2 – miał zaspawaną maskę i tylko klapka z przodu umożliwiała dolewanie płynów. Miał również „Start and stop”, który wyłączał silnik po 4 sekundach od zatrzymania. Według oficjalnych danych Fiata wyprodukowano 9 prototypów. W tym czasie pracowano nad Pandą. ale prototyp posłużył jako ruchome laboratorium i pokaz możliwości Fiata.

Samochodem, za który Giolito jest chwalony jest Fiat 500. Już prototyp Trepiuno (z 2004 roku) projektu Giolito zdobył uznanie. Model 500 nie różnił się od niego stylistycznie a jedynie technicznie i nieco rozmiarami. Auto szybko zdobyło klientów i bez większych zmian jest produkowane do dnia dzisiejszego. 500-tka zdobyła wiele nagród a sam Giolito został „Projektanem Roku 2009”. Projekt ten poprawił reputację samego projektanta i spowodował, że Giolito zaczął być postrzegany za jednego z najważniejszych projektantów ostatnich 20 lat. Stał się propagatorem nurtu „nowego retro”.

Fiat Trepiuno

Źródło: wikimedia

Inne ważne projekty to Panda 3.generacji oraz Fiat Palio przeznaczony na rynek brazylijski. Oba modele zostały zaprojektowane tak aby dzielić większość części. Podobnie Fiat Ottimo i Dodge Dart, które są wersjami rozwojowymi znanego nam Tipo przeznaczonymi na rynek chiński (Fiat) i meksykański (Dodge). Tym samym Giolito udowodnił, że potrafi zaprojektować również „coś”, co jest przeznaczone dla niewymagającego klienta. Umocnił swoją pozycję we Fiacie i szybko awansował. Nie, nie zaprojektował kolejnej Multipli.

Za zasługi dla Fiata od 2011 roku jest szefem stylistów dla całego FCA. Był odpowiedzialny za rozwój linii 500 i jej sportowych wersji czyli Abarth. To jemu zawdzięczamy milion wersji specjalnych Fiata 500. 5 lat później został szefem FCA Heritage – instytucji odpowiedzialnej za promowanie dziedzictwa Fiata. FCA Heritage organizuje cykliczne wystawy oraz dba o dostęp części dla zabytkowych modeli Fiata, Lancii czy Alfy Romeo. Giolito ma wiele innych pasji i zainteresowań. Jest również … cenionym muzykiem jazzowym.

Roberto Giolito

Źródło: Klub Fiat Multipla

W czasie, gdy studiował wzornictwo udzielał lekcji uczniom ze szkół muzycznych. Występował również z zespołem. Giolito jest mistrzem w swoim fachu. W każdym ze swoich fachów co udowodnił projektując samochody dla różnych odbiorców. Być może Multipla dla wielu nie jest piękna, ale wywołuje wiele emocji. Podobnie jak muzyka jazzowa, oglądanie Multipli dostarcza skrajnych emocji – dla jednych jest wspomnieniem dziecięcych lat, dla drugich przedmiotem walki o niezależność i oryginalność.