Hierarchia znaków drogowych od samego początku wyróżnia znak „STOP” jako jeden z kilku najważniejszych. Co on oznacza? Masz się zatrzymać – tylko tyle i aż tyle. Dziś ten znak ma formę ośmiokąta z białym napisem na czerwonym tle. Drugiego znaku o takim kształcie nie ma. Inne mają kształt prostokąta, trójkąta czy koła, ale żaden nie jest wielokątem o tak dużej liczbie … kątów. Dlaczego wybrano taki kształt? W ten sposób łatwo można go odróżnić od innych znaków, nawet gdyby padł ofiarą „przekrętu”.
Pierwszy znak „STOP” zawdzięczamy senackiej komisji ds. autostrad. Był to pomysł amerykańskich senatorów, którzy w ten sposób chcieli uregulować ruch na drogach dojazdowych do autostrad. Tam często dochodziło do tragicznych wypadków, gdyż nieostrożni kierowcy z impetem wjeżdżali tuż pod zderzak pojazdów pędzących z dużą prędkością. Te musiały gwałtownie hamować a pamiętajmy, że skuteczność układów hamulcowych w tamtych czasach była co najmniej … dyskusyjna (w dzisiejszym rozumieniu – żadna).
Projekt pierwszego znaku powstał w 1922 roku. Miał prostą formę – żółtego ośmiokąta z napisem „STOP” i wyraźnie zaznaczonymi krawędziami. Przez pierwsze 30 lat nikt nie myślał o tym, żeby zmienić jego barwę na czerwoną. Ta pojawiła się dopiero w 1954 roku kiedy to zaproponowano nowy projekt – również w kształcie ośmiokąta, ale z napisem na czerwonym tle. Był to projekt, a jakże, amerykański. Początkowo wzór ten powoli rozpowszechniał się po wszystkich krajach używających alfabetu łacińskiego.
Ewolucja znaku „STOP” w ujęciu amerykańskim
Źródło: rolminex.com.pl
Nie w każdym kraju przyjęto napis „STOP”. Wynikało to głównie z obowiązującego języka narodowego. W krajach hiszpańskojęzycznych do dziś można spotkać znaki z napisem „PARE” lub „ALTO”. Tam, gdzie używa się języka francuskiego można znaleźć znak z napisem „ARRET” a np. w Turcji odpowiednikiem słowa „stój” jest „DUR”. W krajach arabskich słowo „STÓJ” napisane jest od prawej strony. W Polsce znak „STOP” w obecnym kształcie pojawił się dopiero w 1983 roku. Jego historia w polskich przepisach o ruchu drogowym również nie jest długa.
Pierwsza forma znaku „STOP” została w Polsce wprowadzona dopiero w 1956 roku. Do tego czasu w Kodeksie Ruchu Drogowego największą grupę stanowiły znaki informacyjne. Pierwszy polski znak „STOP” miał kształt koła, tło było białe a słowo „STOP” było wpisane wewnątrz trójkąta. Znak stopniowo ewoluował – kształt nie zmienił się aż do 1983 roku, ale tło z czasem zmieniło barwę na czerwoną, napis z kolei na białą. Od 1983 roku stary znak zastępowano nowym, ale jeszcze w latach 90-tych można było spotkać na drodze „stary” wzór.
Ewolucja znaku „STOP” w Polsce
Źródło: znaki-drogowe.pl
Dlaczego znak „STOP” ma czerwone tło? Odpowiedź jest bardzo prosta. Kolor ten nie był wymysłem ustawodawców. Jego wybór był jak najbardziej racjonalny. Po prostu znak miał nawiązywać do barwy sygnalizatora świetlnego. W Europie dopiero „Konwencja Wiedeńska o ruchu drogowym” z 1968 roku wprowadziła jednolity kształt tego znaku. Wcześniej był inny w każdym europejskim kraju – najczęściej prostokątny a zamiast napisu były różne symbole – ciągła linia lub trójkąt. Od 1968 roku wszystkie kraje o znormalizowanym ruchu drogowym korzystają z jednego wzoru.
Pierwotnie znak ten miał wyłącznie formę znaku pionowego. Ciągła pozioma linia pojawiła się już w latach 30-tych, ale prawnie zaistniała dopiero za sprawą w/w Konwencji. To właśnie ona wyznacza miejsce gdzie należy się zatrzymać a nie pionowy znak. Pojawienie się linii było spowodowane tym, że znak nie mógł znajdować się dokładnie tuż przed skrzyżowaniem. Kierowca musi mieć czas na skuteczne i bezpieczne hamowanie o czym początkowo zapomniano. Jednak „STOP” i linia to nie wszystko. Znak ten może być uzupełniony innymi.
Wraz z rozwojem sieci dróg znak „STOP” zyskał „towarzystwo” w postaci znaku wskazującego drogę z pierwszeństwem, sygnalizującego obecność przejazdu kolejowego czy informującego o przejściu dla pieszych lub skrzyżowaniu z drogą rowerową. W ten oto sposób zyskał dodatkową „moc” – zyskano powód, dla którego był tak ważny. To już nie tylko „Stój”, ale również „dlaczego” masz się zatrzymać. Tak rozbudowany znak jest niestety konieczny przy dużych skrzyżowaniach a jego zrozumienie bywa trudne dla kursantów.
„STOP” i droga z pierwszeństwem
Źródło: znakidrogowe.eu
Dlaczego „STOP” jest taki ważny? Jeżeli nie zatrzymasz się masz kilka możliwości: a) nie zdajesz egzaminu na prawo jazdy, b) dostajesz mandat, c) Twoje auto daje „serdecznego dzwona” w bok pojazdu przejeżdżającego z lewej lub prawej strony i … oczywiście dostajesz mandat i „rabat +10%” na Twoje zniżki OC. Możesz ewentualnie: a) potrącić pieszego lub rowerzystę, b) wykoleić tramwaj, c) zostać sprasowany przez Pendolino. Co wybierasz? Po prostu zatrzymaj się. Bo warto.
Podobne wpisy:
Ekonomia, motoryzacja i malarz w nowej roli, część trzecia
Zderzak "na piątkę"
Mercedes - marzenie taksówkarza
Sprytny odrzutowiec
Ja tu tylko na chwilę!
Porsche ze Szwajcarii
Brytania, rycerz i zwykłe zawory
Pentarama czyli wyjątkowe prototypy koncernu Chryslera z lat 90-tych, część pierwsza
Jedyny taki hiszpański Jaguar
Z wykształcenia menedżer motoryzacji i informatyk, z zamiłowania historyk techniki i pasjonat starej motoryzacji. Maniak nowoczesnych technologii. Podobno zdolny autor tekstów (m.in. dla Continental Polska i Allegro). Czasem bloger i nauczyciel blogowania. Człowiek renesansu. Nauczyciel w zduńskowolskim „Elektroniku”.
