Kroniki historyczne podają, że dopiero w latach 50-tych rozpoczęła się produkcja samochodów w Chinach. Produkcja? Tak, ale nie pierwsze konstrukcje i sprzedaż. Historia obecności samochodów na chińskim rynku sięga … końca XIX wieku. Gospodarka chińska była izolowana od zdobyczy technicznych Zachodu, ale nieliczne wynalazki trafiały do największych miast za sprawą amerykańskich i europejskich handlowców. Chińczycy w tym czasie korzystali jeszcze wozów ciągniętych przez zwierzęta.
Wynalazki przywożone przez przybyszów nie były rozpowszechniane w Chinach. Stanowiły ciekawostkę, do której Chińczycy niechętnie przekonywali się i stąd opóźnienia. Z oficjalnych chińskich danych pierwszym samochodem należącym do Chińczyka (a w zasadzie do Chinki) był pojazd zakupiony w 1902 roku dla cesarzowej wdowy – Cixi. Po krótkim okresie eksploatacji (Cesarzowa zmarła w 1908 roku) pojazd został zamknięty w garażu a później trafił do muzeum znajdującym się w Pałacu Letnim.
Już w pierwszej dekadzie XX wieku Ford, General Motors oraz Mercedes były zainteresowane założeniem montowni na terenie Chin. Pierwsze montownie tych producentów rozpoczęły działalność w Szanghaju na początku drugiej dekady XX wieku. Według danych historycznych pierwszym samochodem zbudowanym przez Chińczyka była ciężarówka nazwana „Mingsheng”. Prototyp w 1931 roku wykonała firma Liao Ning Trench Mortal Arsenal w Shenyang. Jak łatwo zgadnąć, była to kopia „zachodnich” konstrukcji.
Mingsheng TYP 75
Źródło: China Car History
Fabryka przez kilka lat produkowała kilka serii ciężarówek o ładowności od 1,5 do 2,5 tony. Moce produkcyjne zakładu produkującego amunicję były małe. Początkowo miesięcznie montowano kilkanaście sztuk. Kilka lat później do spółki dołączył Nissan, który w tym czasie dopiero rozwijał swoją technologię produkcji w oparciu o wiedzę pozyskaną od amerykańskich inżynierów. Na amerykańskiej technice wzorowano wiele chińskich ciężarówek i stan ten nie zmienił się do końca lat 80-tych.
Do napędu pierwszych chińskich samochodów używano kopii amerykańskich silników oraz aparatury do produkcji gazu drzewnego. Do 1937 roku produkowano te ciężarówki na potrzeby wojska, ale w 1937 roku fabryka … została zniszczona w wyniku wojny chińsko-japońskiej. Nissan nie był jedynym japońskim producentem inwestującym w Chinach. Innym producentem, który inwestował w Chinach była Toyota. Rozpoczęła w Chinach produkcję średniej wielkości ciężarówek, które sprzedawano wyłącznie na rynek lokalny.
Fabryka w Tianjin produkowała średniej wielkości ciężarówki oraz na ich ramach montowano nadwozia autobusowe. Współpraca trwa do dziś – montowano tam licencyjne Daihatsu i Toyoty Yaris. Wróćmy do końca lat 30-tych. W tym czasie liczba pojazdów zarejestrowanych w Chinach wynosiła około 70 tysięcy. Większość stanowiły pojazdy ciężarowe i autobusy. Rynek cierpiał na niedobór tanich pojazdów co skłoniło wielu domorosłych specjalistów do poszukiwania własnych metod produkcji samochodów.
Montaż Toyoty w Tianjin
Źródło: Toyota
Z dostępnych części budowano różne … oryginalne pojazdy. Prowizoryczne karoserie montowano do podwozi zakupionych w montowniach należących do Forda i Austina. Nadwozia „wyklepane” w garażach miały niską jakość, ale konstrukcje odpowiadały na ogromne zapotrzebowanie rynku. Pomimo upływu lat większość produkcji nastawiona była na potrzeby państwa. Podczas wojny potrzeby wojskowe chińskiej armii zapewniały … amerykańskie marki montujące w chińskich zakładach – w tym Dodge i GMC.
W okresie powojennym liczba pojazdów będących w prywatnych rękach była znikoma, ale wiele warsztatów oferowało części do zagranicznych samochodów z lat 30-tych. „Garażowcy” końca lat 40-tych byli w stanie zmontować pojazdy na wzór amerykański i takie pojazdy były opisywane przez lokalne gazety. Ich działalność była opłacalna – ratowano stary sprzęt i to z tych warsztatów kilka lat później powstawały pierwsze chińskie koncerny motoryzacyjne, które znamy dziś jako producentów milionów samochodów rocznie.
Po założeniu Republiki Ludowej władze chciały rozwijać przemysł motoryzacyjny. Nie z myślą o „przeciętnym Chińczyku”, ale na potrzeby przemysłu i armii. Władze Republiki nawiązały współpracę ze Związkiem Radzieckim. Radzieckie fabryki kopiowały technikę z USA, z radzieckich fabryk pomysły trafiały do chińskich fabryk. Jakość? Chińczycy dopiero uczyli się produkcji samochodów. Nauka trwała przez … pół wieku. Chińczycy okazali się zdolnymi uczniami, ale pierwszymi klientami wielkich koncernów byli … komuniści.
Pierwsza ciężarówka marki FAW – zdjęcie z 1956 roku
Źródło: FAW
FAW – pierwsze powojenne przedsiębiorstwo produkujące samochody osobowe założono w 1953 roku a w lipcu 1956 roku jako pierwszą rozpoczęto produkcję ciężarówek, które były wiernymi kopiami ZiS-a 150. Dwa lata później prowadzono do produkcji limuzyny – Shanghai (na początku jako Feng Huang), Hongqi oraz Dongfeng CA71. Były dostępne tylko dla najbogatszych Chińczyków oraz dla nowej władzy, która przejęła Chiny na kolejne cztery dekady. Na rozwój masowej motoryzacji w Chinach należało poczekać do lat 90-tych.
Z wykształcenia menedżer motoryzacji i informatyk, z zamiłowania historyk techniki i pasjonat starej motoryzacji. Maniak nowoczesnych technologii. Podobno zdolny autor tekstów (m.in. dla Continental Polska i Allegro). Czasem bloger i nauczyciel blogowania. Człowiek renesansu. Nauczyciel w zduńskowolskim „Elektroniku”.
